Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Identity area

Type of entity

Person

Authorized form of name

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Parallel form(s) of name

Standardized form(s) of name according to other rules

Other form(s) of name

Identifiers for corporate bodies

Description area

Dates of existence

18.9.1902 - 22.8.1989

History

Í dag, laugardaginn 2. september, er til moldar borin frú Ósk Skarphéðinsdóttir frá Héðinshöfða, Blönduósi, en hún andaðist á Héraðshæli Austur-Húnvetninga 22. ágúst sl.
Ósk var fædd 18. september 1902 á Mörk á Laxárdal. Ósk ólst upp á heimili foreldra sinna, sem bjuggu á nokkrum býlum í Bólstaðarhlíðarhreppi. Á Mörk átti Ósk heima til ársins 1911, en flyst þá að Fjósum í Svartárdal, síðan að Finnstungu og svo að Ytra-Tungukoti í Blöndudal (nú Ártún) en þar var heimili hennar til 1933, er hún fluttist til Blönduóss.
Skarphéðinn, faðir Óskar, var mikill hagleiksmaður, lærður gull- og silfursmiður og smíðaði marga fallega muni fyrir sitt nágrenni og ýmsa lengra að.
Ósk naut barnafræðslu sem gerðist á þeim tíma. Snemma fékk hún áhuga á að læra saumaskap. Í byrjun árs 1925 hafði hún ráðið sig til náms og vinnu á saumastofu á Akureyri. Úr þessari ferð varð þó ekki, því móðir hennar veiktist hastarlega um þetta leyti og lá erfiða sjúkdómslegu næstu mánuði, en hún andaðist síðla ágústmánaðar þetta sama ár.
Við andlát móður sinnar tók Ósk við ráðskonustöðu á búi föður síns í Ytra-Tungukoti og fórst það vel úr hendi, enda hafði eins og áður er getið unnið við öll almenn bú störf á heimilinu um árabil. Árið 1933 hætta þau búskap og flytja til Blönduóss, eru fyrstu árin í leiguhúsnæði en byggja svo húsið Héðinshöfða sem stendur á bökkunum norðan Blöndu. Þar var heimili hennar allt til ársins 1987 er hún fluttist á Héraðshælið á Blönduósi, sem var síðan hennar aðsetur til dauðadags.
Skarphéðinn, faðir Óskar og Ingibjörg systir hennar fluttu með þeim hjónum frá Ytra-Tungukoti til Blönduóss og dvöldu hjá þeim til 1944 en þá andaðist Skarphéðinn, en Ingibjörg giftist sama ár Ragnari Jónssyni og fluttist til Akureyrar. Systursonur Óskar, Skarphéðinn Ragnarsson, var frænku sinni sem besti sonur og eftir að Guðmann dó setti hún allt sitt traust á hann, sem var líka óhætt.
Hjá Skarphéðni átti Ósk að mæta hlýju og artarsemi, sem var henni ómetanlegur styrkur á efri árum þegar líkamleg geta fór þverrandi. Í eftirfarandi stökum lýsir Ósk vel hug sínum til systursonar síns.

Places

Mörk á Laxárdal fremri: Fjósar í Svartárdal 1911: Finnstunga: Ytra-Tungukot (Ártún) í Blöndudal: Blönduós 1933

Legal status

Haustið 1919 gekk hún í Kvennaskólann á Blönduósi og stundaði þar nám í tvo vetur: .

Functions, occupations and activities

Vann hún að búi foreldra sinna við störf sem féllu til úti jafnt sem inni. Ósk tók virkan þátt í söngstarfi Guðmanns, þótt hún syngi ekki í kórum. Ég minnist margra góðra stunda á Héðinshöfða. Guðmann sat við orgelið í litlustofu, var þá gjarnan búinn að finna áhugaverð lög, útsetja fyrir karlakórinn eða kirkjukórinn eða semja nýtt lag sjálfur. Ósk settist gjarnan hjá okkur með kaffibolla og leiðbeindi af næmleik og smekkvísi.

Mandates/sources of authority

Á afmælisdegi sínum sl. sumar orti Ósk þessar vísur:

Þegar haustsins kylja hvín
kólnar ört um sólarlag.
Lít ég yfir árin mín
áttatíu og sex í dag.

Marga hefur mig drauma dreymt,
sem dagurinn ekki rætast lét.
Allt er munað engu gleymt
ekkert þó á blað ég set.

Í eftirfarandi stökum lýsir Ósk vel hug sínum til systursonar síns.

Þú hefur mér ástúð og umhyggju veitt
að endingu fylgt mér úr hlaði.
Að launum færðu þó aðeins eitt,
ósk mína á gulnuðu blaði.

Ég legg frá mér pennann og blaðið ég brýt
og best er í lokin að segja.
Með stökustu rósemi því lögmáli lýt
að lifa sem fjöldinn og deyja.

Internal structures/genealogy

Foreldrar hennar voru Halldóra Jónsdóttir frá Gilhaga og Skarphéðinn Einarsson, Andréssonar sem oft var kenndur við Bólu í Skagafirði.
Árið 1928 giftist Ósk Guðmanni Hjálmarssyni trésmið frá Vatnshlíð í Bólstaðarhlíðarhreppi. Tóku þau við búsforráðum í Ytra-Tungukoti og bjuggu þar í fimm ár ásamt föður Óskar og yngri systur, Ingibjörgu, (1916-1974) Var í Ytra-Tungukoti, Bergstaðasókn, A-Hún. 1930. Húsfreyja á Akureyri og bókavörður á Blönduósi. Var í Héðinshöfða, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Síðast bús. í Blönduóshreppi
Þeim Ósk og Guðmanni varð ekki barna auðið. Bæði voru þau hjónin mjög barngóð og hændust börn að þeim og nutu góðs atlætis.

General context

Relationships area

Related entity

Fjósar í Svartárdal ([1500])

Identifier of related entity

HAH00160

Category of relationship

associative

Dates of relationship

1911

Description of relationship

barn þar

Related entity

Mörk á Laxárdal fremri ([1200])

Identifier of related entity

HAH00914

Category of relationship

associative

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

fædd þar

Related entity

Ártún í Blöndudal (1948 -)

Identifier of related entity

HAH00032

Category of relationship

associative

Dates of relationship

Description of relationship

var þar til 1933, ráðskona

Related entity

Finnstunga í Bólstaðarhlíðarhreppi. ([1300])

Identifier of related entity

HAH00159

Category of relationship

associative

Dates of relationship

Description of relationship

Barn þar

Related entity

Skarphéðinn Einarsson (1874-1944) Mörk á Laxárdal fremri (4.9.1874 - 14.4.1944)

Identifier of related entity

HAH03632

Category of relationship

family

Type of relationship

Skarphéðinn Einarsson (1874-1944) Mörk á Laxárdal fremri

is the parent of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Related entity

Halldóra Jónsdóttir (1880-1925) Mörk og Ytra-Tungukoti (15.3.1880 - 1.8.1925)

Identifier of related entity

HAH04718

Category of relationship

family

Type of relationship

Halldóra Jónsdóttir (1880-1925) Mörk og Ytra-Tungukoti

is the parent of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Related entity

Ingibjörg Skarphéðinsdóttir (1916-1974) Héðinshöfða (23.7.1916 - 27,8,1974)

Identifier of related entity

HAH07710

Category of relationship

family

Type of relationship

Ingibjörg Skarphéðinsdóttir (1916-1974) Héðinshöfða

is the sibling of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

1916

Description of relationship

Related entity

Guðmann Hjálmarsson (1900-1973) Héðinshöfða Blönduósi (4.5.1900 - 21.8.1973)

Identifier of related entity

HAH03946

Category of relationship

family

Type of relationship

Guðmann Hjálmarsson (1900-1973) Héðinshöfða Blönduósi

is the spouse of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

21.7.1928

Description of relationship

Related entity

Guðbjörg Jónsdóttir (1866-1943) Gili Skagafirði (15.12.1866 - 26.4.1943)

Identifier of related entity

HAH03851

Category of relationship

family

Type of relationship

Guðbjörg Jónsdóttir (1866-1943) Gili Skagafirði

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Móðir Óskar var Halldóra í Mörk, systir Guðbjargar

Related entity

Einar Einarsson (1867-1923) Einarsnesi (6.6.1867 - 16.8.1923)

Identifier of related entity

HAH03101

Category of relationship

family

Type of relationship

Einar Einarsson (1867-1923) Einarsnesi

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Skarphéðinn faðir Óskar var bróðir Einars

Related entity

Bessi Þorleifsson (1835-1914) Sölvabakka (2.6.1835 - 30.9.1914)

Identifier of related entity

HAH02616

Category of relationship

family

Type of relationship

Bessi Þorleifsson (1835-1914) Sölvabakka

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Skarphéðinn faðir Óskar var hálfbróðir samfeðra Guðrúnar konu Bessa

Related entity

Anna Einarsdóttir (1850-1910) Gunnfríðarstöðum (4.3.1850 - 13.5.1910)

Identifier of related entity

HAH02314

Category of relationship

family

Type of relationship

Anna Einarsdóttir (1850-1910) Gunnfríðarstöðum

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Ósk var dóttir Skarphéðins Einarssonar bróður Önnu

Related entity

Guðrún Einarsdóttir (1844-1920) Sölvabakka (26.5.1844 - 8.7.1920)

Identifier of related entity

HAH04275

Category of relationship

family

Type of relationship

Guðrún Einarsdóttir (1844-1920) Sölvabakka

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Skarphéðinn faðir Óskar var bróðir Guðrúnar

Related entity

Guðríður Einarsdóttir (1866-1963) Blöndubakka (2.6.1866 - 6.7.1963;)

Identifier of related entity

HAH04199

Category of relationship

family

Type of relationship

Guðríður Einarsdóttir (1866-1963) Blöndubakka

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

18.9.1902

Description of relationship

Skarphéðinn faðir Óskar var bróðir Guðnýar

Related entity

Guðmundur Björnsson (1866) Gautsdal (12.10.1866 - eftir1904)

Identifier of related entity

HAH03983

Category of relationship

family

Type of relationship

Guðmundur Björnsson (1866) Gautsdal

is the cousin of

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

Description of relationship

Skarphéðinn faðir Óskar var sonur Margrétar konu Guðmundar og fyrri manns hennar Einars frá Bólu

Related entity

Héðinshöfði Blönduósi (um1945)

Identifier of related entity

HAH00658

Category of relationship

hierarchical

Type of relationship

Héðinshöfði Blönduósi

is owned by

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

Description of relationship

er þar 1946

Related entity

Halldórshús utan ár (1909 -)

Identifier of related entity

HAH00656

Category of relationship

hierarchical

Type of relationship

Halldórshús utan ár

is controlled by

Ósk Skarphéðinsdóttir (1902-1989) Héðinshöfða

Dates of relationship

1937

Description of relationship

Access points area

Subject access points

Place access points

Occupations

Control area

Authority record identifier

HAH01812

Institution identifier

IS HAH

Rules and/or conventions used

Status

Final

Level of detail

Full

Dates of creation, revision and deletion

GPJ 10.7.2017

Language(s)

  • Icelandic

Script(s)

Sources

®GPJ ættfræði
Íslendingabók
Húnavaka 1990

Maintenance notes

  • Clipboard

  • Export

  • EAC

Related subjects

Related places